Mehmet Akif, edebiyatımızda kendisine has bir yeri olan millî seciyesi yüksek müstesna bir edip ve güçlü bir şairdir. O, şiiri ve fikirleriyle sadece kendisinden sonrakileri değil, çağdaşı şair ve yazarları da etkilemiştir. Düşünceleri ve sanatıyla Tanzimattan sonraki Türk edebiyatında kilometre taşlardan biri, belki de en önemlisi olmuştur.

Mehmet Akif'in aslında edebiyat görüşünü dünya görüşünden ayırmak mümkün değil. İnandığı fikirleri şiirlerinde işleyen şairimiz, sanat tartışmalarında toplum için, insan için sanat görüşüne sahiptir. Bu yüzden şiirinde mesaj önemlidir. Fakat bunu yaparken sanatı hafife almaz. Aksine, aruza çok kuvvetle hakim olan Akif, en doğru bildiği fikirleri en güzel mısralarla okuyucusuna sunar. 8 Mart 1912 tarihli Sebilürreşad'da yayınladığı "Edebiyat" başlıklı yazıda sanat görüşünü şöyle anlatır: "Şiir için, edebiyat için, ‘süs', ‘çerez' diyenler var. Karnı tok, sırtı pek milletlere göre bu söz belki doğrudur. Lâkin bizim gibi aç, çıplak milletlere süsten, çerezden evvel giyecek, yiyecek lazım. Onun için ne kadar süslü, ne kadar tatlı olursa olsun, libas hizmetini, gıda vazifesini görmeyen edebiyat bize hiç bir şey söylemez."

"Sanat sanat içindir. Sanatta gaye yine sanattır" gibi görüşlere iltifat etmeyen Akif, bu telakkilerin milletine yabancılaşmış kimselere ait olduğu kanaatindedir.

‘Edeb' ile ‘edebiyat' arasında sırrî bir bir münasebet olduğunu kabul eden Akif, edebsizliğin başladığı yerde edebiyatın bittiğine inanır ve "Yazılarımız en namuslu aileler arasında okunabilmek için yazılıyor" der.

Şair, yapacağı edebiyatı tarif ederken ölçülerinde oldukça hassastır: "Elverişli bulduğumuz her mevzûu yazacağız. Hele ictimâî dertlerimizi dökmekten, yaralarımızı açıp göstermekten hiç çekinmeyeceğiz. Bundan maksadımız birtakım zavallıların zannettiği, yâhud zannettirdiği gibi milleti ele, düşmana karşı maskara etmek değildir. Merâmımız kendimizi değil, maskaralıklarımızı maskara etmektir. Tâ ki ülfet neticesi olarak, her gün yapmaktan hiç sıkılmadığımız, hiç ezâ duymadığımız bir sürü fenâlıkları yavaş yavaş bırakalım da elbirliğiyle insanlığa doğru bir adım atalım."

Halkın, aydınlarından millî, hakiki ve insanî bir edebiyat beklediğine dikkat çeken Akif, edebiyat anlayışını şöyle hülâsa eder: "Yazılarımızın gerek mevzûunda, gerek üslûbunda her şeyden evvel bütün Osmanlıları düşüneceğiz; yâni mümkün olduğu kadar halka söyleyecek eserler meydana getireceğiz."

Cumhuriyet'in kurulduğu dönemde en verimli eserlerini veren Akif, hakkında en çok yazı yazılan ve kendisinden en çok söz edilen bir edebiyatçımız olmuştur. Fikir namusundan mahrum, kısır bir anlayışa sahip küçük bir zümrenin dışında herkes onun Türk şiirine getirdiği yeniliği belirtmiştir. Bu dürüst kalemlerden biri de Servet-i Fünun döneminin en kudretli şairlerinden Cenap Şahabeddin, "Edebiyat tarihi şimdiye kadar büyük Akif'ten daha büyük bir İslâm ve Türk şairi tanımaz" diyor.

Bugün "Safahat"ı ve "İstiklal Marşı"nı yeniden incelediğimizde Akif'in sadece bir şair olmadığını görürüz. O, milletinin dertlerini ve temel meselelerini yaşamış, hissetmiş, bunlar için hayatî tesbitlerde bulunmuş ve çözüm yolları gösterebilmiş bir münevver hatta mütefekkirdir. Eserlerini bu bakış açısıyla dikkat ve ciddiyetle okumak gerekiyor.

Mehmet Akif Ersoy, vefatının 63'üncü yıldönümü münasebetiyle çeşitli kurum ve kuruluşlar tarafından yurt çapında çeşitli toplantılarla yâd ediliyor. Şairin Edirnekapı Şehitliği'ndeki mezarı mezarı ziyaret edilirken, radyo ve televizyonlar da Akif için özel programlar yapıyor. Türkiye Yazarlar Birliği, Ankara Büyükşehir Belediyesi ile birlikte dün Tacettin Dergâhı'nda bir anma toplantısı düzenlerken, akşam da Yıldırım Gürses ve Semih Sergen'in katıldığı bir konser gerçekleştirildi. Bugün ise ASKİ Sosyal Tesis'lerinde "İkinci Bin Yıl Biterken Mehmet Akif'in Düşüncesine Bakış" konulu bir sempozyum düzenlenecek. Sempozyumda Necmettin Turinay, Fehmi Koru, Prof. Dr. Şahin Uçar, Beşir Ayvazoğlu ve Lütfi Şehsuvaroğlu konuşacak.

Akif'le ilgili olarak Üsküdar Belediyesi bir anma toplantısı düzenledi. Yarın Altunizade Kültür Merkezi'nde yapılacak olan toplantıda Prof. Dr. Orhan Okay, Prof. Dr. Bekir Karlıga ve Ali Haydar Haksal Mehmet Akif hakkında birer konuşma yapacak. Ali Altın ve ekibi ise Akif'in bestelenmiş eserlerinden bir konser sunacak. Sinevizyon gösterisinin ardından Akif'ten şiirler okunacak. Toplantının sonunda ise Hasan Nail Canat, Akif'in şiirinin dramatize gösterisini sunacak. (Saat 20.00)

Aylık edebiyat, kültür ve sanat dergisi Yedi İklim, son sayısını Mehmet Akif Ersoy'a ayırdı. Dergide Mehmet Akif Ersoy'u, çeşitli cepheleriyle ele alan yazılar yer alıyor. Şairin hayatı, sanatı, kişiliği ve fikirleri etraflıca inceleniyor. Mehmet Akif'in şiir ve nesir yazılarının incelendiği Yedi İklim'de yazıları yer alan yazarlar arasında Seyfettin Ünlü, Ali Haydar Haksal, Arif Ay, Osman Bayraktar, Bekir Karlıga, Orhan Okay, Mustafa Özçelik, Ali Ünvar, Hüsrev Hatemi ve Dücane Cündioğlu da bulunuyor. (0 216 3466578)